Mierzeja Kurońska: Nida i Juodkrantė

Mierzeja Kurońska to piaszczysta mierzeja o długości około 98 km między Morzem Bałtyckim a Zalewem Kurońskim. Jej północne 52 km należą do Litwy, a południowa część do rosyjskiego obwodu królewieckiego. W najszerszym miejscu, tuż na północ od Nidy, ma prawie 4 km szerokości, a w wielu miejscach znad zalewu nad morze można dojść w kilka minut.

‍

To ludzie wprawili wydmy w ruch: od XVI wieku wycinano lasy i wypasano bydło, a wędrujący piasek zasypał niejedną wioskę. W XIX wieku wydmy umocniono i ponownie zalesiono, i to właśnie ten krajobraz zmagań człowieka z przyrodą chroni UNESCO.

• Stara przeprawa promowa została przeniesiona. Prom dla pieszych i rowerzystów odpływa teraz z Šiaurinis ragas, E. Galvanausko bulvaras 1, a nie z nabrzeża rzeki Dane.
• Jedno nabrzeże jest w remoncie. Na Nowej przeprawie jedno nabrzeże będzie remontowane mniej więcej do grudnia, więc naraz może cumować tylko jeden prom, a oczekiwanie może być dłuższe.
• Nowa strona parku. Informacje parku narodowego są teraz na nerija.lrv.lt; stary adres przekierowuje na nią.
• Agila znów działa. Centrum informacji turystycznej w Nidzie zostało ponownie otwarte po przebudowie na początku października.

Na mierzeję można dotrzeć także komunikacją publiczną, ale to długi dzień, z około pięcioma godzinami w drodze.

‍

• Autobusy z Połągi do Kłajpedy kursują mniej więcej co 30 minut.
• Z dworca autobusowego w Kłajpedzie do Starej przeprawy w Šiaurinis ragas idzie się około 25 minut.
• Prom kosztuje 1,70 € dla pieszego pasażera, droga powrotna w cenie.
• Ze Smiltynė autobus jedzie do Nidy około godziny i kosztuje 8 €, a do Juodkrantė 3 €; rower kosztuje 10 €. Autobusy są zgrane z promami i czekają, jeśli prom się spóźnia.

‍

Rozkład autobusów zmienia się co miesiąc, więc przed wyjazdem sprawdź go na visitneringa.com i upewnij się, o której ostatni autobus odjeżdża z Nidy.

Góra Czarownic to 42-metrowe wzgórze, na którym od niepamiętnych czasów obchodzi się noc świętojańską. Latem w latach 1979–1981 ludowi artyści wyrzeźbili tu ponad 80 dębowych rzeźb, a ścieżka między nimi to jeden z najzabawniejszych spacerów z dziećmi na całym wybrzeżu.

‍

Na północnym skraju Juodkrantė leży Zatoka Bursztynowa. W XIX wieku pogłębiarki wydobyły tu około 75 ton bursztynu, a znalezione razem z nim bursztynowe wyroby z neolitu i epoki brązu znane są jako Skarb z Juodkrantė. Nieco na południe od wsi, na Wzgórzu Czapli, gniazdują czaple siwe i kormorany czarne. Kolonia najbardziej ożywia się od lutego lub marca do lata, a poczujesz ją, zanim zobaczysz ptaki.

Między Juodkrantė a Pervalką leży rezerwat ścisły Nagliai z szarymi wydmami. Nazywa się je „martwymi”, bo umocnione w XIX wieku już się nie przesuwają. Jedyna droga do rezerwatu to ścieżka edukacyjna o długości 1,1 km, zaczynająca się od parkingu na 31. kilometrze drogi.

‍

W 2026 roku sezon zwiedzania z przewodnikiem trwał do 18 października: 5 € dla dorosłych i 2 € dla studentów i emerytów, płatność tylko kartą bankową. Od 19 października do 31 marca ścieżkę można przejść samodzielnie, za dnia i bez schodzenia z niej.

Nida leży na południowym końcu litewskiej części mierzei. Wydma Parnidis wznosi się na około 52 m i wciąż się obniża: w latach 1984–2004 straciła około 15 metrów, po części przez ludzi wspinających się po jej zboczach. Na szczycie stoi zegar słoneczny-kalendarz, zniszczony przez orkan Anatol w 1999 roku i odbudowany w 2011 roku. Ze szczytu widać zalew, morze, a na południu wydmy, które leżą już w Rosji.

‍

W samej Nidzie zajrzyj do zagrody rybackiej z 1927 roku, do neogotyckiego kościoła z 1888 roku i na stary cmentarz z krikštai. Dom Tomasza Manna na Wzgórzu Teściowej zbudowano w 1930 roku, a pisarz spędził w nim trzy sezony letnie. Bilet do trzech muzeów Neringi kosztuje 5 € (dla uczniów 3 €). Poza sezonem są one otwarte od wtorku do soboty, więc w niedziele i poniedziałki są nieczynne.

• Trzymaj się ścieżek i kładek. Ślad stopy zamienia się w zagłębienie, a zagłębienie w żleb. Wchodzenie na zbocza wydmy Parnidis jest zabronione, a wschodnia strona wydmy jest całkowicie niedostępna.
• Nie przekraczaj granic rezerwatów. Do rezerwatów Nagliai i Grobštas wolno wchodzić tylko oznakowaną ścieżką, ścieżką rowerową lub plażą między wodą a podnóżem wydmy. Spacerowanie brzegiem zalewu z Juodkrantė do Pervalki jest zabronione.
• Parkuj tylko na parkingach lub na poboczu drogi, nigdy na piasku ani na ściółce leśnej. Za łamanie zasad parku grozi mandat w wysokości 30–150 €.
• Nie karm lisów, nawet jeśli wydają się oswojone. Kleszcze są aktywne od marca do listopada.
• Ogniska tylko w miejscach do tego przeznaczonych, a namioty tylko na kempingu w Nidzie.
• Granica. Nieco na południe od wydmy Parnidis biegnie granica z rosyjskim obwodem królewieckim. Trzymaj się od niej z daleka.

Od 20 czerwca do 20 sierpnia jest najdrożej i najtłoczniej: opłata 50 €, płatne parkowanie w Nidzie od czerwca do sierpnia i kolejki do promu. Jeśli jedziesz latem, wyrusz wcześnie, przed 9.00, albo wybierz autobus.

‍

Jesienią, zimą i wiosną opłata wynosi tylko 10 €, parkowanie jest bezpłatne, a wydmy są prawie puste. Pamiętaj tylko, że muzea są wtedy otwarte od wtorku do soboty, a latarnia morska jest zamknięta. Kolonia czapli i kormoranów najbardziej ożywia się od lutego lub marca do lata.